Δρ. Δήμος Νεοφύτου

Ορθοπαιδικός Χειρούργος

ΕΞΑΡΘΡΗΜΑ ΩΜΟΥ - ΑΣΤΑΘΕΙΑ

Το εξάρθρημα είναι συνήθως τραυματικής αιτιολογίας και ισοδυναμεί με αποσύνδεση της κεφαλής του βραχιονίου απο την ωμογλήνη. Διακρίνεται ανάλογα με τη θέση της εξαρθρωμένης κεφαλής σε Πρόσθιο (που είναι το συχνότερο), σε Οπίσθιο (σπάνιο) και σε Πολυκατευθυντικό (πολύ σπάνιο).

Με τον όρο αστάθεια, εννοούμε τη γενικότερη τάση ενός ώμου να εξαρθρώνεται ή υπεξαρθώνεται προς μία ή περισσότερες κατευθύνσεις.

Για να συμβεί ένα εξάρθρημα ώμου συνήθως απαιτείται μεγάλη βία αλλά σε ορισμένους ασθενείς με χαλαρές αρθρώσεις ο ώμος εξαρθρώνεται με μικρή βία ενώ ορισμένοι ασθενείς μπορούν να εξαρθρώνουν τον ώμο τους απο μόνοι τους. Η κλασική θέση πρόσθιου εξάρθρηματος του ώμου είναι η απαγωγή και η έξω στροφή του βραχιονίου.

Όταν εξαρθρώνεται η κεφαλή του βραχιονίου είναι βέβαιο ότι κάποια ανατομικά στοιχεία του ώμου έχουν υποστεί σημαντικές βλάβες σαν συνέπεια της κάκωσης. Συχνότερα παρατηρούμε αποκόλληση του επιχειλίου χόνδρου, ρήξη των πρόσθιων γληνοβραχιονίων συνδέσμων, ρήξη του θυλάκου και οστικές βλάβες στην κεφαλή του βραχιονίου και στην ωμογλήνη. Ο ασθενής παρουσιάζει έντονο πόνο και δεν επιτρέπει κινήσεις στον ώμο του. Εφόσον γίνει ανάταξη του εξαρθρήματος με ειδικούς χειρισμούς (ή ακόμα και γενική αναισθησία) ακολουθεί συνήθως περίοδος ακινησίας με ανάρτηση του άνω άκρου και ακολούθως φυσιοθεραπείες για την ασφαλήεπιστροφή του ασθενούς στις δραστηριότητές του.

Έχει παρατηρηθεί είναι ότι όσο μικρότερη η ηλικία του πρώτου εξαρθρήματος και όσο μεγαλύτερο το επίπεδο της δραστηριότητας του ασθενούς, τόσο αυξάνει η πιθανότητα υποτροπής του εξαρθρήματος στο μέλλον. Έτσι, για έναν ασθενή 20 ετών με αθλητικές δραστηριότητες η πιθανότητα να υποστεί δεύτερο εξάρθημα ώμου ανεξάρτητα από τη συντηρητική θεραπεία που ακολούθησε στο πρώτο εξάρθρημα, πλησιάζει το 100%.

Πολλές φορές ασθενείς με εξάρθρημα δεν ακολουθούν σωστό μετατραυματικό πρόγραμμα αποκατάστασης και αυτό αυξάνει ακόμα περισσότερο την πιθανότητα νέου εξαρθρήματος.

Υπάρχουν επίσης πολλοί ασθενείς που έχουν υποστεί πολλά εξαρθρήματα (κάποιοι μάλιστα αναφέρουν ότι ο ώμος τους εξαρθρώνεται ακόμα και στον ύπνο τους) και ουσιαστικά έχουν περιορίσει πολύ τις δραστηριότητες από το φόβο ενός νέου επεισοδίου εξαρθρήματος.

Σήμερα, με την πολύ καλά αποτελέσματα της αρθροσκοπικής χειρουργικής του ώμου, όλοι οι παραπάνω ασθενείς έχουν ένδειξη για αρθροσκοπική αποκατάσταση των ανατομικών βλαβών που προήλθαν από το ή τα εξαρθρήματα του ώμου. Ακολουθώντας ένα ειδικό πρόγραμμα φυσιοθεραπείας είναι δυνατόν να επανέλθουν στο ίδιο επίπεδο καθημερινών και αθλητικών δραστηριοτήτων μέσα σε σχετικά σύντομο χρονικό διάστημα.



Θεραπεία
Η θεραπεία της αστάθειας του ώμου εξαρτάται από το είδος της αστάθειας και τις ιδιαιτερότητες του κάθε ασθενούς. Σε ασθενείς με γενικευμένη χαλαρότητα των συνδέσμων και αστάθεια πολλαπλών κατευθύνσεων ακολουθείται κατά βάση συντηρητικό πρόγραμμα αποκατάστασης με ασκήσεις ενδυνάμωσης του στροφικού πετάλου και των σταθεροποιητών της ωμοπλάτης. Σε ασθενείς πρόσθια αστάθεια συνιστάται χειρουργική αποκατάσταση. Εφόσον δεν υπάρχουν οστικά ελλείμματα, εφαρμόζεται συρραφή των ραγέντων συνδέσμων (ρήξη επιχειλίου χόνδρου, βλάβη Bankart) με αρθροσκόπηση και την χρήση οστικών αγκυρών με ράμματα (συρραφή βλάβης Bankart).

Στην περίπτωση όμως που υπάρχει σημαντικό οστικό έλλειμμα στην κεφαλή του μηριαίου (Hill-Sachs lesion) και στην ωμογλήνη, η απλή συρραφή των συνδέσμων δεν είναι αποτελεσματική. Το οστικό έλλειμμα αξιολογείται καλύτερα με την αξονική τομογραφία και επιβεβαιώνεται αρθροσκοπικά (engaging Hill-Sachs lesion). Σε αυτούς τους ασθενείς προτιμάται η επέμβαση Latarjet, μια μη ανατομική επέμβαση με εξαιρετικά, όμως, αποτελέσματα.