Δρ. Δήμος Νεοφύτου

Ορθοπαιδικός Χειρούργος

ΑΝΑΤΟΜΙΑ ΤΟΥ ΩΜΟΥ

Η άρθρωση του ώμου, ή γληνοβραχιόνιος άρθρωση, αποτελείται από τη δύο οστά: την κεφαλής του βραχιονίου και την ωμογλήνης της ωμοπλάτης. Κατά την κίνηση του ώμου επηρεάζονται και μετακινούνται και δύο ακόμα αρθρώσεις: η ακρωμιοκλειδική άρθρωση (μεταξύ κλείδας και ακρωμίου της ωμοπλάτης) και η θωρακοωμοπλατιαία άρθρωση (μεταξύ της πτέρυγος της ωμοπλάτης και του θωρακικού τοιχώματος. Για να επιτευχθεί όλο το εύρος κίνησης της άρθρωσης του ώμου θα πρέπει να λειτουργούν χωρίς προβλήματα και οι δυο παραπάνω αρθρώσεις, γι’ αυτό και εξετάζονται μαζί με τον ώμο.

Η ωμοπλάτης έχει γενικά τριγωνικό σχήμα και είναικοίλη στην πρόσθια επιφάνεια, όπου αρθρώνεται με τον θωρακικό τοίχωμα. Στην έξω πλευρά του φέρει ελαφρώς υπόκοιλη επιφάνεια για να άρθρωνεται με την κεφαλή του βραχιονίου. Επίσης, έχει και δυο σημαντικές προεξοχές: την ωμοπλατιαία άκανθα πίσω, που καταλήγει στο ακρώμιο και την κορακοειδή απόφυση εμπρός.

Το άνω τμήμα του βραχιονίου οστού αποτελείται από την κεφαλή, η οποία έχει σφαιρικό σχήμα και δύο ογκώματα (μείζον και έλασσον) για την κατάφυση τενόντων. Μεταξύ των ογκωμάτων σχηματίζεται η αύλακα της μακράς κεφαλής του δικεφάλου. Επειδή η κεφαλή του βραχιονίου αποτελεί τμήμα σφαίρας και η ωμογλήνη είναι ελαφρώς υπόκοιλη μόνο, για να διατηρηθεί η ακεραιότητα της άρθρωσης ισχυρότατο ρόλο παίζουν οι σύνδεσμοι, μύες και τένοντες που την περιβάλλουν τον ώμο. Αυτοί είναι:

  • Ο επιχείλιος χόνδρος: είναι ένας ινοχόνδρινος δίσκος που περιβάλλει την ωμογλήνη και με αυτόν τον τρόπο «βαθαίνει» την κοιλη επιφάνεια της ωμογλήνης. Η ακεραιότητά του είναι απαραίτητη για τη σταθερότητα του ώμου, παίζοντας σημαντικό ρόλο στην αντιμετώπιση των εξαρθρημάτων του ώμου.
  • Οι πρόσθιοι γληνοβραχιόνιοι σύνδεσμοι: είναι μικροί αλλά ισχυροί σύνδεσμοι που συνεισφέρουν στην πρόσθια σταθερότητα του ώμου και παίζουν σημαντικό ρόλο στο εύρος κίνησης του ώμου.
  • Ο Θύλακος: είναι το ινώδες περίβλημα της άρθρωσης του ώμου. Βοηθά σημαντικά στη σταθερότητα του ώμου και η καλή του κατάσταση συμβάλλει στο εύρος κίνησης του ώμου.
  • Ο τένοντας της μακράς κεφαλής του δικεφάλου: αποτελεί έναν πολύ ισχυρό τένοντα μέσα στην άρθρωση του ώμου και είναι ένας από τους δύο τένοντες του δικέφαλου βραχιονίου και είναι ενδαρθρικός.
  • Οι τένοντες του Υπερακανθίου, Υπακανθίου, Υποπλατίου και Ελάσσονος Στρογγύλου: οι τέσσερις αυτοί τένοντες προέχονται από τους ομώνυμους μύες και περιβάλλουν σαν καλύπτρα την κεφαλή του βραχιονίου, όπου και καταφύονται. Οι 4 αυτοί τένοντες σχηματίζουν το «τενόντιο» ή «στροφικό» πέταλο του ώμου. Ο κύριος ρόλος τους είναι η κίνηση του βραχιονίου σε σχέση με την ωμογλήνη. Με την ενεργοποίηση κάθε φορά και διαφορετικού τμήματος του τενοντίου πετάλου είναι δυνατή η κίνηση του ώμου σε διάφορες θέσεις. Οι τένοντες αυτοί συχνά παθαίνουν ρήξη είτε λόγω κάκωσης είτε λόγω εκφύλισης με αποτέλεσμα τον πόνο και την αδυναμία του ώμου
  • Ο Κορακοακρωμιακός σύνδεσμος: είναι ένας ισχυρός σύνδεσμος που συνδέει δύο οστικές προεξοχές της ωμοπλάτης: το ακρώμιο και την κορακοειδή απόφυση. Με αυτόν τον τρόπο ο κορακοακρωμιακός καλύπτει το τενόντιο πέταλο, περιορίζοντας σε ορισμένες περιπτώσεις την απρόσκοπτη κίνηση των τενόντων. Μεταξύ αυτών των ανατομικών στοιχείων βρίσκεται ο υπακρωμιακός ορογόνος θύλακος, υπεύθυνος για την ομαλή κίνηση του πετάλου κάτω από το ακρώμιο και τον σύνδεσμο και την ελαχιστοποίηση της τριβής, αλλά επίσης υπεύθυνος για τον πόνο που προκαλούν πολλές παθήσεις στον ώμου.
  • Οι Κορακοκλειδικοί σύνδεσμοι: είναι δύο σύνδεσμοι, ο κωνοειδής και ο τραπεζοειδής που συγκρατούν ισχυρά την ωμοπλάτη με την κλείδα. Οι σύνδεσμοι αυτοί συμβάλλουν στην σύνδεση κλείδας ωμοπλάτης.
  • Ο Δελτοειδής μυς: είναι ένας από τους μεγαλύτερους μυς του σώματος και σε αυτόν οφείλεται το στρογγυλό σχήμα του ώμου. Βρίσκεται ακριβώς κάτω από το δέρμα και καλύπτει τον ώμο. Με την ενεργοποίηση διαφόρων μοιρών του είναι δυνατή η κίνηση του άνω άκρου. Ωστόσο, για την ομαλή κινητικότητα του ώμου, είναι απαραίτητη η καλή λειτουργία όλων των εν τω βάθει μυών, τενόντων και συνδέσμων που περιγράφτηκαν παραπάνω.